Świętuj z nami 100 - lecie Niepodległosci Flaga Unii Europejskiej
Tutaj powinien być opis

Dlaczego śmieci drożeją i co możemy zrobić, by ceny nie rosły?

W wyniku znacznego wzrostu kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych prawie w całej Polsce od 1 stycznia 2020 r. lub najbliższych miesiącach zmianie ulegają ceny za wywóz i utylizację odpadów. Zgodnie z Uchwałą Rady Gminy Lipno Nr XII/58/2019 z dnia 18 listopada 2019 r. w Gminie Lipno nowa stawka wyniesie 20,00 zł miesięcznie od osoby – jeżeli odpady są segregowane w przypadku zamieszkiwania na nieruchomości od 1 do 4 osób a 18,00 zł od piątej osoby wzwyż oraz 40,00 zł miesięcznie od osoby – w przypadku niesegregowania śmieci. Należy tu zaznaczyć, że dotychczasowe stawki opłat obowiązywały w Gminie Lipno od 2013 r. tj. od początku tzw. „rewolucji śmieciowej”.

Dlaczego jest drożej?

Zdaniem Urzędu Ochrony  Konkurencji i Konsumentów taki stan rzeczy wynika m.in. z rosnących kosztów gospodarowania odpadami oraz wysokich cen narzucanych gminom  przez firmy wywożące śmieci. Podwyżka dotyka wszystkie samorządy w całej Polsce, a zmiany stawek są sukcesywnie wprowadzane przez Gminy z chwilą podpisywania nowych umów z odbiorcami.

Śmieci coraz więcej, a domowników, którzy je produkują coraz mniej.

  1. Jednym z głównych czynników jest duży wzrost ilości produkowanych śmieci. W porównaniu do poprzednio ustalanej stawki opłat wzrost to 67%. Problemem w naszej gminie jest także „znikająca” liczba domowników – na podstawie złożonych deklaracji oraz korekt do deklaracji śmieciowych z systemu zniknęło ok. 2000 osób! Problemem jest także dołączanie odpadów z działalności gospodarczej do śmieci komunalnych przez niektórych przedsiębiorców.
  2. Brak konkurencji na rynku – w bardzo dużej ilości polskich gmin, w tym w Gminie Lipno – do przetargu na wywóz odpadów przystąpiła tylko jedna firma. Zdaniem UOKiK brak konkurencji pomiędzy firmami, co jest konsekwencją zmian prawnych z 2012 r., jest główną przyczyną podwyżek. Przed tą datą właściciel nieruchomości sam mógł wybrać firmę odbierającą od niego śmieci, jednak od 2013 r. w wyniku zmian wprowadzonych przez rząd to gminy zostały zobligowane do wyboru firmy w drodze przetargu. To doprowadziło do upadku wielu przedsiębiorstw i w konsekwencji – do zaniku konkurencji. UOKiK opublikował raport z badania rynku tych usług w latach 2014-2019. Urząd sprawdził sytuację we wszystkich 302 gminach miejskich w Polsce. Prezes UOKiK wyjaśnił, że “kiedyś na jednym rynku działało po kilka firm, a teraz w przetargach organizowanych raz na jakiś czas zwycięzca bierze wszystko”. Jego zdaniem firmy, które przed kilkoma laty przegrały przetargi, albo zakończyły działalność, albo zmieniły rynek. W jego ocenie “nawet jeśli po paru latach jest ponowny przetarg, to taka gmina jest skazana na jedną ofertę. A te oferty są coraz droższe”.
  3. Znaczny wzrost kosztów za składowanie odpadów; duży wzrost opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku (tzw. opłata marszałkowska).
  4. Olbrzymi wzrost opłat za odbiór śmieci w Regionalnych Instalacjach Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK). Zgodnie z obowiązującym prawem wszystkie odpady zmieszane oraz odpady zielone muszą trafić do instalacji o statusie RIPOK.
  5. Zaostrzenie wymagań dotyczących odpadów selektywnie zebranych – wiąże się z koniecznością spełnienia wymogów UE, co do poziomu odzysku odpadów (50%). Restrykcyjne kryteria mogą stwarzać konieczność dodatkowego podczyszczania odpadów w sortowniach oraz powodować wzrost kosztów funkcjonowania instalacji przetwarzania odpadów komunalnych.
  6. Wzrost ogólnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej – dla przykładu minimalne wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (poprzednio ustalone stawki opłat) wynosiło 1600 zł w 2020 r. to 2600 zł.
  7. System gospodarowania odpadami komunalnymi w myśl obowiązujących przepisów musi się samofinansować. Gmina nie może na śmieciach zarabiać ale również nie może z własnych środków dofinansować systemu tak aby stawka opłat mogła być niższa.

Jak powstrzymać wzrost cen?

  1. Przydomowy kompostownik. Pamiętajmy, że samodzielne gospodarowanie bioodpadami, np. liśćmi, trawą, zmniejsza strumień śmieci, co może powstrzymać wzrost kosztów.
  2. Dokładna segregacja odpadów. Pamiętajmy, aby przestrzegać zasad segregacji. Restrykcyjne kryteria dotyczące odpadów selektywnych mogą stwarzać konieczność dodatkowego podczyszczania odpadów w sortowniach oraz powodować wzrost kosztów funkcjonowania instalacji przetwarzania odpadów komunalnych. Dodatkowo nieosiągnięcie poziomu odzysku odpadów powodowało będzie kary dla gminy co powodować będzie dalsze podwyżki.
  3. Ograniczenie liczby produkowanych odpadów. Będąc na zakupach, starajmy się w miarę możliwości ograniczać ilość opakowań, plastików, kupujmy więcej produktów nieprzetworzonych. Działania takie pozwolą ograniczyć strumień śmieci.
  4. Rzetelne i uczciwe wypełnianie deklaracji śmieciowych.
  5. Przestrzeganie przez przedsiębiorców zasady niemieszania odpadów z działalności gospodarczej z odpadami komunalnymi.

Gmina Lipno będzie przeprowadzać kontrole deklaracji śmieciowych, gdyż tak duża niezgodność  z danymi z ewidencji ludności przy jednoczesnym tak znacznym wzroście produkowanych śmieci przyczynia się do dalszego wzrostu cen odpadów i uderza w mieszkańców, którzy rzetelnie wypełniają deklaracje śmieciowe i płacą za rzeczywistą liczbę domowników.